Απεμπλοκή κονδυλίων ΕΤΕΑΝ για την ενίσχυση της ρευστό-τητας των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων

Ο υπουργός Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Μεταφορών, Υποδομών & Δικτύων κ. Κωστής Χατζηδά-κης, παρουσίασε χθες την απεμπλοκή των κονδυλίων του Εθνικού Ταμείου Επιχειρηματικότητας και Α-νάπτυξης (ΕΤΕΑΝ), προς ενίσχυση της ρευστότητας των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, υπογραμμίζοντας, μεταξύ άλλων:
«Το ζήτημα της ρευστότητας είναι κάτι παραπάνω από σημαντικό: αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία της πραγματικής οικονομίας, του ιδιωτικού τομέα και ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Είναι ζωτικής σημασίας για την ίδια την επιβίωση της εθνικής οικονομίας.
Αυτή τη στιγμή η Ελλάδα δίνει μία μάχη για να κρατηθεί όρθια και να μπει σταδιακά σε τροχιά ανάκαμ-ψης. Και, πέρα από την επώδυνη δημοσιονομική προσαρμογή, εμείς έχουμε δρομολογήσει μία σειρά από διαρθρωτικές αλλαγές, που έπρεπε να έχουν γίνει εδώ και δεκαετίες και βρίσκονται σε εξέλιξη. Για να επι-τύχει, όμως, το σχέδιό μας αυτό πρέπει να συντρέξουν πρώτα δύο προϋποθέσεις.
Η πρώτη είναι η ανάκτηση της αξιοπιστίας της χώρας. Και αυτό κατακτιέται μέρα με τη μέρα. Η υπερψή-φιση τόσο του Μεσοπροθέσμου Πλαισίου όσο και του Προϋπολογισμού, αποδεικνύουν την αποφασιστικό-τητα μας να προχωρήσουμε μπροστά. Χωρίς να υπολογίζουμε μικροκομματικές σκοπιμότητες και πολιτικό κόστος. Η Ελλάδα πράττει ό,τι οφείλει και θεωρώ πως αντιστοίχως οι εταίροι μας θα εκφράσουν την αλλη-λεγγύη τους έμπρακτα.
Η δεύτερη αναγκαία προϋπόθεση για την πορεία μας, είναι η ενίσχυση της ρευστότητας. Γιατί αγορά χωρίς ρευστότητα είναι βρύση χωρίς νερό. Αποτελεί θέμα επιβίωσης, αλλά και συστατικό στοιχείο της ανάκαμ-ψης. Η έλλειψη χρήματος, άλλωστε, δημιουργεί προβλήματα σε πολλούς άλλους τομείς.
Με βάση, λοιπόν, όλα όσα έχουν δηλώσει ο Πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς και ο Υπουργός Οικονομι-κών κ. Στουρνάρας, για να ενισχυθεί η ρευστότητα, πρέπει να προχωρήσουν:
• η ανακεφαλαιοποίηση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος
• η εξόφληση των οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα
• η διαμόρφωση των προϋποθέσεων για την επιστροφή των καταθέσεων

Και τα τρία αυτά στοιχεία, συνδέονται άμεσα με την τελική συμφωνία με την Τρόικα και τους εταίρους μας. Και προφανώς, με την εκταμίευση της δόσης που επίκειται. Από την πλευρά μας, εμείς στο Υπουργείο Ανάπτυξης, συνεχίζουμε σταθερά, στο μέτρο των αρμοδιοτήτων μας, τις πρωτοβουλίες μας για τη ρευστό-τητα. Όπως έχουμε εξαγγείλει, ήδη από τα τέλη Αυγούστου. Με το ΕΣΠΑ, με τον επενδυτικό νόμο, με τη συνεργασία με την ΕΤΕπ, με το ΕΤΕΑΝ.
Σήμερα, λοιπόν, στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάζουμε τα μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας της αγοράς για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μέσω του ΕΤΕΑΝ.
Στόχος των παρεμβάσεων μας είναι:
• η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που έχουν δανειοδοτηθεί με την εγγύηση της ΕΤΕΑΝ και αντιμετωπίζουν προβλήματα στην εξυπηρέτηση των δανείων τους.
• η διοχέτευση στην αγορά των κονδυλίων του ΕΣΠΑ που παρέμεναν δεσμευμένα,
• η διευκόλυνση της έκδοσης τραπεζικών εγγυητικών επιστολών
• και η εξυγίανση – βελτίωση της αξιοπιστίας της ΕΤΕΑΝ
Κατόπιν των διαπραγματεύσεων που κάναμε όλο το διάστημα που προηγήθηκε με τις Τράπεζες και σε συ-νεννόηση με τις αρμόδιες υπηρεσίες, αναλαμβάνουμε τέσσερις σχετικές πρωτοβουλίες:

-Πρώτη πρωτοβουλία είναι η αναδιάρθρωση των δανείων που έχουν χορηγηθεί με την εγγύηση της ΕΤΕ-ΑΝ.
Θεσμοθετούμε τη δυνατότητα να επεκτείνεται από τις τράπεζες η αποπληρωμή των δανείων αυτών μέχρι το Μάιο του 2014, οπότε και λήγουν τα ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου που συνιστούν το μετοχικό κεφά-λαιο του ΕΤΕΑΝ. Η ακριβής διάρκεια της επιμήκυνσης, θα εξαρτάται από τη συμφωνία στην οποία θα καταλήξει κάθε δανειολήπτης με την τράπεζά του. Η δυνατότητα παράτασης προσφέρεται τόσο για τα υ-φιστάμενα όσο και για δάνεια που έχουν καταγγελθεί από τις τράπεζες επειδή δεν εξυπηρετούνταν.
Η Κοινή Υπουργική Απόφαση που προβλέπει τα παραπάνω και τροποποιεί τον Κανονισμό του ΕΤΕΑΝ, βρίσκεται σε απόλυτη συμφωνία με την εγκύκλιο της Τράπεζας της Ελλάδος , η οποία ρυθμίζει τα ζητήμα-τα αναδιάρθρωσης, δηλαδή παράτασης των δανείων. Η Απόφαση είναι ήδη έτοιμη, υπογράφεται άμεσα και θα τεθεί σε ισχύ μέσα στο Νοέμβριο.

-Δεύτερη πρωτοβουλία μας αποτελεί το νέο πρόγραμμα για χορήγηση κεφαλαίων κίνησης στις επιχειρή-σεις.
Από κοινού με τη νέα διοίκηση του ΕΤΕΑΝ αναλάβαμε δράση προκειμένου να απεμπλακούν τα κονδύλια του ΕΣΠΑ που είναι «παρκαρισμένα» στο Ταμείο Επιχειρηματικότητας (ΤΕΠΙΧ) και εμφανίζουν χαμηλά έως μηδενικά ποσοστά απορρόφησης, ώστε να διοχετευθεί πολύτιμη ρευστότητα στην αγορά και στις μι-κρομεσαίες επιχειρήσεις.
Συγκεκριμένα, προχωρούμε σε μείωση του συντελεστή μόχλευσης των κεφαλαίων του Ταμείου και σε εφαρμογή νέου προγράμματος για χορήγηση κεφαλαίων κίνησης, στο οποίο θα μπορούν να συμμετάσχουν όλες οι τράπεζες και θα είναι επιλέξιμοι όλοι οι κλάδοι της οικονομίας, σύμφωνα με τους σχετικούς Κοινο-τικούς Κανονισμούς. Αυτό θα γίνει μέσω του νέου Ταμείου Δανειοδοτήσεων Κεφαλαίων Κίνησης.
Ειδικότερα:
Κονδύλια ύψους 300 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ είναι δεσμευμένα στο Ταμείο Επιχειρηματικότητας, όπως γνωρίζετε, για τη χρηματοδότηση των δράσεων που είχαν προκηρυχθεί το 2011 (σχετικά με : τη γενική και νεανική επιχειρηματικότητα, την εξωστρέφεια, την καινοτομία, τον τουρισμό, την πράσινη οικονομία κλπ.) Ο συντελεστής μόχλευσης για τα προγράμματα αυτά ήταν 1 προς 2, δηλαδή οι τράπεζες καλούνταν μέσω των προγραμμάτων αυτών να χορηγήσουν δάνεια συνολικού ύψους 900 εκατ. ευρώ. Στην πράξη ,ωστόσο διαπιστώθηκε ότι η ζήτηση για δάνεια μέσω των προγραμμάτων αυτών ήταν μικρή έως ανύπαρκτη. Έτσι τα κονδύλια είναι διαθέσιμα θεωρητικά, αλλά πρακτικώς, το μεγαλύτερο τμήμα τους δεν διοχετεύεται στην αγορά. Οι αποφάσεις που λάβαμε προκειμένου να λυθεί το πρόβλημα είναι οι εξής:
α. Αποδεσμεύονται 170 εκατ. ευρώ από τα υφιστάμενα προγράμματα του Ταμείου Επιχειρηματικότητας. Με τα κονδύλια αυτά προκηρύσσεται νέο πρόγραμμα για χορήγηση δανείων κεφαλαίου κίνησης, από όλες τις τράπεζες που θα ενδιαφερθούν, σύμφωνα με τους σχετικούς Κοινοτικούς Κανονισμούς, προς όλες τις επιχειρήσεις. Αξίζει να τονισθεί ξανά πως πρόκειται για δάνεια κεφαλαίου κίνησης, ενώ τα υφιστάμενα προγράμματα αφορούν μόνον επενδυτικού χαρακτήρα πιστώσεις.
β. Μειώνεται ο συντελεστής μόχλευσης στο 1 : 1. Αυτό σημαίνει ότι για τα 170 εκατ. ευρώ που είναι δια-θέσιμα από το ΕΣΠΑ, οι τράπεζες θα εισφέρουν άλλα 170 εκ., ούτως ώστε τα δάνεια προς τις επιχειρήσεις μέσω του νέου προγράμματος για κεφάλαιο κίνησης να φθάσουν στα 340 εκατ. ευρώ περίπου, που θα πέ-σουν στην αγορά, ενώ πριν δεν υπήρχε προοπτική να δοθεί τίποτα εξ αυτών.
γ. Ουσιαστικά με τον τρόπο αυτό η επιδότηση επιτοκίου θα διαμορφωθεί στο 50%, προς όφελος των μι-κρομεσαίων επιχειρήσεων. Δηλαδή, το δάνειο στο μέρος που προέρχεται από τα κεφάλαια του ΕΣΠΑ θα είναι άτοκο και άρα στην πράξη, ο δανειολήπτης θα επιβαρύνεται με το μισό επιτόκιο από το ισχύον στην αγορά. Και σίγουρα το επιτόκιο θα είναι αρκετά μικρότερο από το μέχρι σήμερα ισχύον, καθώς μέχρι σή-μερα λόγω της μόχλευσης ήταν άτοκο μόνο το 1/3 του δανείου. Άρα, η ρύθμιση αυτή συμφέρει στις επι-χειρήσεις.
δ. Το πρόγραμμα πλέον θα απευθύνεται σε όλες τις τράπεζες για λόγους απλούστευσης και επιτάχυνσης των διαδικασιών. Αυτό γίνεται, επειδή με τις προηγούμενες δράσεις διαπιστώθηκε ότι επιχειρηματίες που ήταν πελάτες μιας τράπεζας υποχρεώνονταν να απευθυνθούν σε άλλη προκειμένου να ενταχθούν στο πρόγραμμα δανειοδότησης που επιθυμούσαν. Ήταν και αυτή μία από τις αγκυλώσεις που εμπόδισαν την απορρόφηση των κονδυλίων από τα υφιστάμενα προγράμματα του Ταμείου. Γι αυτό πήραμε την απόφαση να την αντιμετωπίσουμε.
ε. Τα υπόλοιπα 130 εκ. του ταμείου επιχειρηματικότητας, οι ίδιες οι τράπεζες έκριναν πως μπορούν να απορροφηθούν και παραμένουν διαθέσιμα στα υφιστάμενα προγράμματα για τα οποία επίσης ο συντελε-στής μόχλευσης διαμορφώνεται στο 1 : 1 προκειμένου να επιταχυνθεί η απορρόφησή τους.
Ανάλογα με την πρόοδο που θα έχει το πρόγραμμα για τη χορήγηση κεφαλαίου κίνησης και με δεδομένο πως πλέον το ΕΤΕΑΝ πατά πλέον σε σταθερές βάσεις, θα μπορούσε στο μέλλον να επεκταθεί περαιτέρω.
Το ΕΤΕΑΝ βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τις τράπεζες προκειμένου να καθοριστούν όλα τα χαρακτη-ριστικά του προγράμματος (διάρκεια δανείου, ανώτατο ύψος, κλπ.). Γενικώς, πάντως, για τα κεφάλαια κινήσεως συζητείται να έχουν ανακυκλούμενα όρια και χρονική διάρκεια που δεν θα υπερβαίνει τα 5 έτη. Οι δόσεις θα μπορούσαν να είναι ίσες ή άνισες, ανάλογα με τη δυνατότητα του ταμειακού προγράμματος των επιχειρήσεων.
Η ενεργοποίηση του νέου προγράμματος θα γίνει με τροπολογία, η οποία είναι ήδη έτοιμη και θα προω-θηθεί άμεσα στη Βουλή, με το πρώτο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης που θα κατατεθεί προς ψή-φιση.
-Η τρίτη μας πρωτοβουλία αφορά την αντιμετώπιση γραφειοκρατικών προβλημάτων των λοιπών Προ-γραμμάτων που διαχειρίζεται το ΕΤΕΑΝ. Συγκεκριμένα:
Για το «Εξοικονομώ κατ’ οίκον». Σε αυτό το πρόγραμμα διαπιστώνεται πως υπάρχει απορροφητικότητα. Ωστόσο, εάν υπήρχε απλούστερη δομή, είναι βέβαιον πως η απόδοσή του θα ήταν πολύ υψηλότερη. Εμείς, όπως γνωρίζετε, είμαστε διαχειριστές του Προγράμματος. Σε κάθε περίπτωση, όμως, βρισκόμαστε σε επα-φή με το υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, που είναι κατ’ εξοχήν αρμόδιο, και θα υποβάλλουμε τις προτάσεις μας το αμέσως επόμενο διάστημα, έτσι ώστε να μειωθούν τα απαιτού-μενα δικαιολογητικά έως και 50%.
Επίσης, για το πρόγραμμα του Ταμείου «ΕΝΑΛΙΟ». Που αφορά τον αλιευτικό στόλο, τις υδατοκαλλιέρ-γειες, τις επιχειρήσεις των αλιευτικών προϊόντων και την αειφόρο ανάπτυξη των επιλεγμένων σχετικών περιοχών. Η απορρόφησή του είναι μηδενική. Είχε αποφασισθεί κατά το παρελθόν, νέα προκήρυξή του, η οποία δεν μπορεί να αποδώσει. Ωστόσο, τώρα με τη νέα διοίκηση, πρόκειται εντός ενός μηνός να δοθεί ο νέος Οδηγός Εφαρμογής που θα το καταστήσει λειτουργικότερο και αποδοτικό.
Τέλος, σχετικά με τα 150 εκ. του Ταμείου Εγγυοδοσίας. Και εκεί δυστυχώς, η απορρόφηση μέχρι σήμερα ήταν μηδενική. Και για αυτό, εντός ενός μηνός από σήμερα, θα έχουμε εξελίξεις και θα γίνουν οι σχετικές ανακοινώσεις.
-Η τέταρτη πρωτοβουλία μας, συνίσταται στο Πρόγραμμα εγγύησης για την έκδοση εγγυητικών επιστο-λών.
Πρόκειται για νέο επίσης πρόγραμμα, που ανακοινώθηκε κατ’ αρχήν τον Οκτώβριο και τίθεται πλέον σε πλήρη εφαρμογή. Στοχεύει στην ενίσχυση των μεσαίων, μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, μέσω της χρήσης τραπεζικών εγγυητικών επιστολών που απευθύνονται στους προμηθευτές τους, προκειμένου να εξασφαλίσουν ροή αγαθών και υπηρεσιών, χωρίς την χρήση κεφαλαίων.
Ο αρχικός προϋπολογισμός του προγράμματος είναι 45 εκατ. ευρώ και το ποσοστό κάλυψης της εγγύησης είναι 50 %. Δηλαδή η συνολική αξία των εγγυητικών επιστολών φθάνει μέχρι τα 90 εκατ. ευρώ. Μετά τις πρώτες ανακοινώσεις, το πρόγραμμα είναι τώρα σε πλήρη εφαρμογή καθώς εκδόθηκαν και οι σχετικοί Οδηγοί , που προβλέπουν ένα προς ένα τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν οι ενδιαφερόμενες επιχει-ρήσεις. Παράλληλα, πολλές είναι πλέον και οι τράπεζες που έχουν ενταχθεί σε αυτό.
Για να μπορέσουμε να υλοποιήσουμε τις παραπάνω πρωτοβουλίες έπρεπε να προχωρήσουμε στη εξυγί-ανση και την ενίσχυση της αξιοπιστίας του ΕΤΕΑΝ.
To ΕΤΕΑΝ από ιδρύσεώς του έχει χορηγήσει εγγυήσεις ύψους 4,5 δις. ευρώ για δάνεια ύψους 5.5 δις. Λό-γω της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας ορισμένες επιχειρήσεις που δανειοδοτήθηκαν με την εγγύηση του ΕΤΕΑΝ αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους. Με βάση και τα ιστορικά στοιχεία από συστά-σεως της εταιρίας, υπολογίζουμε ότι έως το Μάιο του 2014 (ημερομηνία λήξεως των ομολόγων του ΕΤΕ-ΑΝ), οι εγγυήσεις που έχουν ήδη καταπέσει και θα καταπέσουν, θα φθάσουν συνολικά στα 670 εκατ. ευ-ρώ. Σημειώνουμε ότι το ποσοστό των επισφαλειών είναι απολύτως συγκρίσιμο με αυτό που καταγράφεται συνολικά στην τραπεζική αγορά για τα επιχειρηματικά δάνεια. Και αυτό διότι το ΕΤΕΑΝ, για να αποφύγει δυσανάλογη επιβάρυνση των φορολογουμένων, έδινε εγγυήσεις μόνο σε επιχειρήσεις που πληρούσαν ορι-σμένα κριτήρια.
Με το προηγούμενο καθεστώς, οι εγγυήσεις που κατέπιπταν καταβάλλονταν στις τράπεζες με ομόλογα τα οποία αποτιμώνται στην τρέχουσα αξία τους. Η οποία όπως είναι γνωστό είναι πολύ χαμηλή και διαμορ-φώνεται περίπου στο ¼ της ονομαστικής τους αξίας. Έτσι, σχηματικά, για εγγύηση ύψους 1 ευρώ ,το Ε-ΤΕΑΝ έπρεπε να αποζημιώσει την τράπεζα με ομόλογα αξίας 4 ευρώ. Αυτό ξεκίνησε σταδιακά με την κλιμάκωση της κρίσης και συνεχίστηκε μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2012.
Με διάταξη νόμου που περιελήφθη στον πολυνόμο του υπουργείου Οικονομικών και ψηφίστηκε ήδη από τη Βουλή, σταματά επιτέλους η αιμορραγία του ΕΤΕΑΝ και διασώζεται το Ταμείο. Συγκεκριμένα, ορίστη-κε ότι οι τράπεζες θα αποζημιώνονται με μετρητά αντί για ομόλογα. Για κάθε ένα ευρώ εγγύησης, θα δίνε-ται ένα ευρώ αποζημίωσης, σε περίπτωση κατάπτωσης της εγγύησης. Και όχι τέσσερα ευρώ, μέσω ομολό-γων, όπως γινόταν μέχρι σήμερα. Με τον τρόπο αυτό, διασφαλίζεται η θέση του, εξυγιαίνεται ο ισολογι-σμός του και βελτιώνεται η αξιοπιστία του έναντι του τραπεζικού συστήματος, κάτι που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχή εφαρμογή των νέων προγραμμάτων του Ταμείου, την αύξηση της ρευστότη-τας στην αγορά και τη στήριξη των ΜμΕ που αποτελούν ραχοκοκαλιά της οικονομίας.»

Εγγραφείτε στο Newsletter μας